Sunnudagurinn 6. maí 2012

Megrunarlausi dagurinn (International No Diet Day) er alþjóðlegur baráttudagur gegn megrun, átröskunum og fordómum vegna holdafars. Árið 1992 stofnaði Mary Evans Young, fyrrum átröskunarsjúklingur, International No Diet Day til þess að vekja athygli á skaðlegum áhrifum útlitsdýrkunar og mismununar í garð þeirra sem falla utan hins viðurkennda ramma um æskilegan líkamsvöxt. Síðan þá hefur skipulögð dagskrá verið haldin víða um heim árlega þann 6. maí til þess að vekja athygli á þjáningum sem hljótast af þráhyggju um grannan vöxt og almennri andúð á fitu. Á þessum degi eru allir hvattir til þess að láta af viðleitni sinni til þess að grennast, þó ekki væri nema í einn dag, og leyfa sér að upplifa fegurð og fjölbreytileika mismunandi líkamsvaxtar. Sjá fyrir sér veröld þar sem megrun er ekki til, þar sem hvers kyns líkamsvöxtur getur verið tákn um hreysti og fegurð og mismunun vegna holdarfars þekkist ekki.

Samtök um líkamsvirðingu settu af stað herferð í tengslum við Megrunarlausa daginn í ár. Herferðin gengur út á að venjulegt fóllk taki afstöðu gegn megrunar- og útlitsáherslunum í samfélaginu og sendi inn mynd af sér ásamt þeim skilaboðum sem það vill koma áleiðis. Myndirnar hafa birst á Facebook en valdar myndir má einnig sjá í skjáauglýsingum í kvikmyndahúsa og sömuleiðis skarta strætóskýli borgarinnar völdum myndum úr seríunni þessa dagana. Mú þegar hafa tæplega 150 manns - menn, konur og börn - sent inn myndir í albúmið. Hér má skoða myndaalbúmið

Á þessum degi viljum við:

fagna margbreytilegum líkamsvexti af öllum stærðum og gerðum
minna á rétt ALLRA til heilbrigðis, hamingju og velferðar óháð líkamsvexti
lýsa yfir opinberum frídegi frá hugsunum um mat, megrun og líkamsvöxt
vekja athygli á lítt þekktum staðreyndum um megrun, heilsu og holdafar
minna á hvernig megrun og stöðug krafa um grannan vöxt er samfélagsleg atlaga gegn konum
minnast fórnarlamba átraskana og hættulegra megrunaraðferða
berjast gegn andúð á líkamsfitu og fordómum vegna vaxtarlags.

Heilsa óháð holdafari (Health At Every Size):

Að bæta heilsu—áhersla á tilfinningalega, líkamlega og andlega velferð án áherslu á þyngdartap eða „kjörþyngd“.
Að bæta sjálfs- og líkamsmynd—að bera virðingu fyrir dásamlegum fjölbreytileika líkamsvaxtar í stað þess að keppa að hinni „réttu“ þyngd eða líkamslögun.
Að njóta þess að borða—að borða samkvæmt innri merkjum hungurs og saðningar, matarlystar og næringarþarfar hvers og eins í stað þess að fylgja utanaðkomandi matarplönum, reglum, boðum og bönnum.
Að njóta þess að hreyfa líkamann—að stunda reglulega og ánægjulega hreyfingu sem eykur lífsþrótt, hreysti og vellíðan í stað þess að hreyfa sig fyrst og fremst í þeim tilgangi að grennast.
Að sporna gegn fitufordómum—að gera sér grein fyrir því að líkamsstærð og þyngd segja ekki til um matarvenjur, hreyfingu, persónuleika eða mannkosti. Fegurð og manngildi koma fyrir í öllum stærðum og gerðum.

Saga Megrunarlausa dagsins á Íslandi:

Að Megrunarlausa deginum á Íslandi stendur óformlegur hópur fólks sem hefur áhuga á því að breyta ríkjandi áherslum og gildum varðandi útlit, heilsu og holdafar. Sigrún Daníelsdóttir, sálfræðingur hefur verið í forsvari fyrir hópinn en annars er breytilegt hverjir koma að framkvæmd og skipulagningu hverju sinni. Allir sem hafa áhuga á því að leggja þessari baráttu lið eru hjartanlega velkomnir!

Megrunarlausi dagurinn 2006

Megrunarlausi dagurinn var haldinn í fyrsta sinn hér á landi vorið 2006. Markmið okkar var að kynna þennan baráttudag fyrir Íslendingum og má segja að það hafi tekist vonum framar. Við sem stóðum að deginum urðum strax vör við mikinn áhuga hjá fagfólki, fjölmiðlafólki og fólki almennt. Fjallað var um Megrunarlausa daginn í öllum helstu fjölmiðlum, í útvarpi, sjónvarpi, dagblöðum og tímaritum, auk þess sem rætt var um hann á netinu á vefsíðum faghópa, fyrirtækja og einstaklinga. Einna vænst þótti okkur að sjá jákvæð orð á heimasíðum ungmenna sem voru sammála um þessi baráttudagur væri löngu tímabær. Við héldum lítið málþing í Öskju, náttúrufræðahúsi Háskóla Íslands, þar sem fluttir voru fyrirlestrar og sýnd heilmildarmynd. Þar skapaðist afar góð stemmning og fóru fram fjörugar umræður löngu eftir að formlegri dagskrá lauk. Nokkrum dögum síðar var svipuð dagskrá haldin á Ísafirði að beiðni heimamanna, þar sem aftur sköpuðust skemmtilegar umræður. Það var okkar tilfinning, sem að þessu stóðum, að Íslendingar væru orðnir langþreyttir á þeim áherslum sem ríkja hér varðandi útlit og líkamsvöxt og þeirri þjáningu sem þær valda. Þetta fólk tók Megrunarlausa deginum fagnandi.

Megrunarlausi dagurinn 2007

Árið 2007 var gefið út blað í tilefni Megrunarlausa dagsins sem fylgdi Fréttablaðinu þennan dag. Blaðið innihélt skemmtilegar greinar og ýmsan fróðleik sem varpaði varpa gagnrýnu ljósi á megrunarmenninguna. Meðal höfunda voru Eva María Jónsdóttir dagskrárgerðarmaður, Oddný Sturludóttir borgarfulltrúi, Birgir Þórarinsson, tónlistarmaður í Gusgus, Súsanna Svavarsdóttir rithöfundur og leikskáld og Þórunn Erlu-Valdimarsdóttir, sagnfræðingur og rithöfundur.

Megrunarlausi dagurinn 2008

Árið 2008 var ákveðið að nota Megrunarlausa daginn enn betur til að vekja athygli á baráttunni. Við lögðum hausinn í bleyti og reyndum að finna leiðir til að ná til sem flestra. Ákveðið var að gefa út póstkort og dreifa þeim víðsvegar um höfuðborgarsvæðið - á kaffihús, veitingastaði, í bakarí, sundlaugar, líkamsræktarstöðvar, framhaldsskóla, háskóla og hvar sem hægt var að koma þeim fyrir. Við settum einnig skjáauglýsingar í kvikmyndahús og skreyttum strætisvagna Reykjavíkur með gleðilegum boðskap um líkamsvirðingu í heilar tvær vikur. Árið 2008 var Megrunarlausi dagurinn einnig í samstarfi við Kvennahlaup ÍSÍ um að vekja athygli á heilbrigðum lífsstíl án áherslu á líkamsþyngd. Yfirskrift hlaupsins það árið var "Heilbrigt hugarfar - hraustar konur" og vísaði til þess að heilsa snýst ekki aðeins um líkamlegt ástand, heldur einnig um andlega líðan. Það er jafn mikilvægt að tileinka sér jákvætt viðhorf til sjálfs sín og líkama síns og að tileinka sér heilbrigðar lífsvenjur. Hægt er að lesa nánar um áherslur kvennahlaupsins hér.

Megrunarlausi dagurinn 2009

Í fyrra var ákveðið að halda sömu stefnu og fyrr - vekja athygli á þessum baráttudegi og fyrir hvað hann stendur eins víða og hægt er. Við settum skjáauglýsingar í sjónvarp, flest kvikmyndahús landsins og dreifðum okkar undurfallegu póstkortum vítt og breitt um suðvesturland. Að auki voru póstkortin þýdd yfir á ensku og þeim dreift m.a. í Bretlandi.

Megrunarlausi dagurinn 2010

Í fyrra hélt grasrótarhópur á vegum Megrunarlausa dagsins í Kringluna og Smáralind þar sem boðskap dagsins var komið rækilega á framfæri með ýmsu sprelli. Gestum og gangandi var boðið að stíga á hina stórskemmtilegu Vei! vigt auk þess sem póstkortum, barmmerkjum og bæklingum var dreift um allt. Megrunarlausi dagurinn er aðeins hugsaður til þess að minna á þessa baráttu og af hverju hún er nauðsynleg. Hin raunverulega barátta fyrir breyttum samfélagsgildum fer síðan fram hjá okkur sjálfum og fólkinu í kringum okkur, vonandi allan ársins hring.